Αντιμετώπιση λοιμώξεων και φλεγμονών

Οι λοιμώξεις και οι φλεγμονές των οφθαλμών αποτελούν από τις συχνότερες αιτίες επίσκεψης σε οφθαλμίατρο. Μπορούν να επηρεάσουν διαφορετικά τμήματα του ματιού — από τα βλέφαρα και τον επιπεφυκότα, έως τον κερατοειδή, την ίριδα ή ακόμα και τον αμφιβληστροειδή. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση είναι καθοριστικής σημασίας για την αποφυγή επιπλοκών και τη διατήρηση της όρασης.

Οι οφθαλμικές λοιμώξεις προκαλούνται από μικροοργανισμούς όπως βακτήρια, ιοί, μύκητες ή παράσιτα. Συχνές μορφές είναι η επιπεφυκίτιδα, η βλεφαρίτιδα και η κερατίτιδα. Η επιπεφυκίτιδα μπορεί να είναι ιογενής, βακτηριακή ή αλλεργική και χαρακτηρίζεται από ερυθρότητα, δακρύρροια, έκκριση και αίσθημα καύσου. Η βακτηριακή μορφή απαιτεί αντιβιοτική αγωγή, ενώ η ιογενής αντιμετωπίζεται συνήθως συμπτωματικά. Αντίθετα, η αλλεργική επιπεφυκίτιδα ανταποκρίνεται σε αντιισταμινικά και κολλύρια κορτιζόνης, όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο από τον ιατρό.

Η κερατίτιδα, δηλαδή η φλεγμονή του κερατοειδούς, αποτελεί πιο σοβαρή κατάσταση, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε ουλές και μείωση της όρασης. Προκαλείται συχνά από κακή χρήση φακών επαφής ή τραυματισμό του κερατοειδούς. Η θεραπεία εξαρτάται από το αίτιο: αντιβιοτικά ή αντιμυκητιασικά κολλύρια για μικροβιακές λοιμώξεις, ή αντιϊκά σκευάσματα σε περιπτώσεις που οφείλονται σε ιούς, όπως ο έρπης.

Οι φλεγμονώδεις παθήσεις του οφθαλμού, όπως η ραγοειδίτιδα, σχετίζονται με αυτοάνοσα νοσήματα ή λοιμώδεις παράγοντες. Εκδηλώνονται με έντονο πόνο, φωτοευαισθησία, δακρύρροια και θολή όραση. Η αντιμετώπιση απαιτεί στενή παρακολούθηση από οφθαλμίατρο και χορήγηση αντιφλεγμονωδών ή ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων, ανάλογα με την αιτιολογία.

Η διάγνωση των λοιμώξεων και φλεγμονών γίνεται μέσω προσεκτικής κλινικής εξέτασης, συχνά με τη βοήθεια ειδικών εργαλείων, όπως η σχισμοειδής λυχνία. Σε πιο σύνθετες περιπτώσεις, μπορεί να χρειαστούν καλλιέργειες, δακρυικές εξετάσεις ή απεικονιστικές μέθοδοι, όπως η οπτική τομογραφία συνοχής (OCT). Ο στόχος είναι η ακριβής αναγνώριση του υπεύθυνου παράγοντα και η επιλογή της κατάλληλης αγωγής.

Η πρόληψη αποτελεί ουσιαστικό κομμάτι της φροντίδας των ματιών. Η σωστή υγιεινή, η αποφυγή τριψίματος των οφθαλμών και η σχολαστική καθαριότητα των φακών επαφής μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης. Επιπλέον, η αποφυγή κοινής χρήσης καλλυντικών ή πετσετών προφυλάσσει από τη μετάδοση μικροβίων.

Τέλος, η έγκαιρη επίσκεψη σε οφθαλμίατρο με την εμφάνιση συμπτωμάτων, όπως ερυθρότητα, πόνος, θολή όραση ή έκκριση, είναι απαραίτητη. Η καθυστέρηση στη διάγνωση ή η αυθαίρετη χρήση φαρμάκων, ιδίως κορτιζονούχων κολλυρίων, μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση ή να προκαλέσει μόνιμες βλάβες.