Θεραπεία αλλεργιών

Οι αλλεργίες των οφθαλμών αποτελούν μία από τις πιο συχνές αιτίες ερεθισμού, δακρύρροιας και φαγούρας, ιδιαίτερα την άνοιξη και το καλοκαίρι. Πρόκειται για φλεγμονώδεις αντιδράσεις που προκαλούνται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα υπεραντιδρά σε ουσίες όπως η γύρη, η σκόνη, το τρίχωμα ζώων ή τα καλλυντικά. Αν και δεν απειλούν συνήθως την όραση, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής, προκαλώντας δυσφορία και μειωμένη απόδοση στην εργασία ή στις καθημερινές δραστηριότητες.

Οι πιο συχνές μορφές αλλεργίας του οφθαλμού είναι η εποχιακή και η χρόνια αλλεργική επιπεφυκίτιδα. Η εποχιακή εμφανίζεται κυρίως την άνοιξη και το φθινόπωρο, όταν υπάρχει αυξημένη παρουσία γυρεοκόκκων στην ατμόσφαιρα, ενώ η χρόνια μπορεί να επιμένει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, λόγω συνεχούς έκθεσης σε αλλεργιογόνους παράγοντες του περιβάλλοντος. Υπάρχουν επίσης πιο σοβαρές μορφές, όπως η ατοπική ή η εαρινή κερατοεπιπεφυκίτιδα, που χρειάζονται εξειδικευμένη παρακολούθηση.

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονη φαγούρα, ερυθρότητα, δακρύρροια, πρήξιμο των βλεφάρων και αίσθημα καύσου. Πολλοί ασθενείς παρουσιάζουν επίσης φωτοευαισθησία και δυσκολία στη χρήση φακών επαφής. Συχνά τα συμπτώματα συνοδεύονται από αλλεργική ρινίτιδα, γεγονός που απαιτεί συνδυασμένη αντιμετώπιση από οφθαλμίατρο και αλλεργιολόγο.

Η θεραπεία των αλλεργιών του οφθαλμού βασίζεται σε τρεις κύριους άξονες: την αποφυγή των αλλεργιογόνων, τη φαρμακευτική αγωγή και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την ανοσοθεραπεία.

1. Αποφυγή αλλεργιογόνων:
   Η πρόληψη είναι το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα. Συνιστάται αποφυγή εξόδου σε εξωτερικούς χώρους τις ώρες με υψηλή συγκέντρωση γύρης, καλός αερισμός των εσωτερικών χώρων, χρήση καθαρού φίλτρου στον κλιματισμό και απομάκρυνση πιθανών ερεθιστικών παραγόντων όπως καλλυντικά ή απορρυπαντικά κοντά στα μάτια. Η χρήση τεχνητών δακρύων βοηθά στην απομάκρυνση αλλεργιογόνων από την επιφάνεια του ματιού.

2. Φαρμακευτική αγωγή:
   Η αντιμετώπιση ξεκινά συνήθως με αντιισταμινικά κολλύρια, τα οποία μειώνουν τη φαγούρα και την ερυθρότητα. Σε πιο επίμονες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται σταθεροποιητές μαστοκυττάρων, που προλαμβάνουν την απελευθέρωση ουσιών που προκαλούν αλλεργία. Υπάρχουν επίσης συνδυαστικά κολλύρια που προσφέρουν άμεση και μακροχρόνια ανακούφιση. Σε σοβαρές φλεγμονές, ο οφθαλμίατρος μπορεί να χορηγήσει κορτικοστεροειδή ή μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη κολλύρια, πάντα υπό αυστηρή παρακολούθηση για αποφυγή παρενεργειών.

3. Ανοσοθεραπεία:
   Σε περιπτώσεις χρόνιας ή υποτροπιάζουσας αλλεργίας, η ανοσοθεραπεία (απευαισθητοποίηση) μπορεί να προσφέρει μακροπρόθεσμη λύση. Μέσω σταδιακής έκθεσης στα αλλεργιογόνα, το ανοσοποιητικό σύστημα μαθαίνει να μην αντιδρά υπερβολικά, μειώνοντας σημαντικά τα συμπτώματα.

Η έγκαιρη διάγνωση από τον οφθαλμίατρο είναι καθοριστική για την αποτελεσματική θεραπεία. Η κλινική εξέταση σε συνδυασμό με αλλεργικά τεστ βοηθά στην ταυτοποίηση του υπεύθυνου αλλεργιογόνου και στη διαμόρφωση εξατομικευμένου θεραπευτικού πλάνου.